Gezocht: verhalen over de Joodse onderduik

De gemeente Brunssum en de Jack Aldewereld Stichting i.o. zijn op zoek naar verhalen over de Joodse onderduik in Brunssum tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om verhalen van mensen die persoonlijke herinneringen hebben aan deze periode. De verhalen zullen onder meer worden gebruikt voor een documentaire over de Joodse onderduik in Brunssum.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zaten in totaal 251 Joodse kinderen ondergedoken bij Brunssumse gezinnen. De kinderen werden vanuit Amsterdam door de NV verzetsgroep naar Brunssum gesmokkeld. Bijzonder aan de Brunssumse onderduik is dat deze kinderen niet verraden of opgepakt werden en allen de oorlog wisten te overleven.

Medemenselijkheid
In het verleden is sporadisch aandacht geweest voor dit bijzondere hoofdstuk uit de Brunssumse geschiedenis. In 1989 werd een Joods monument onthuld in het Vijverpark. In de wijken van Brunssum herinneren vijf plaquettes aan de moed van de vele honderden gezinnen die bij de onderduik betrokken waren. Ook ontving een aantal Brunssumers in het verleden een Yad Vashem-onderscheiding van de Israëlische regering.

Toch vindt de onlangs opgerichte Jack Aldewereld Stichting dat er nog veel onbekend en onderbelicht blijft. Voorzitter Arie de Zeeuw: “Brunssum is in de Tweede Wereldoorlog een unieke gemeenschap geweest. Door moed, medemenselijkheid en solidariteit van doodgewone mensen hebben Joodse kinderen en andere vervolgden de oorlog overleefd. Dat is een verhaal dat verteld moet worden. Juist nu, omdat deze waarden in toenemende mate onder druk staan. Maar ook omdat er steeds minder getuigen zijn uit die tijd. Dat maakt het extra urgent om verhalen uit die tijd te verzamelen en te delen”.

Documentaire
De gemeente Brunssum heeft om die reden onlangs besloten om een documentaire te maken over de Joodse onderduik.

Wethouder Hugo Janssen (cultuur): “Met deze film willen we laten zien hoe bijzonder het is wat hier is gebeurd. Meestal gaat het in Nederland over Jodenvervolging. Over deportaties. Maar dat is hier juist niet gebeurd. Waarom niet? Daarop hopen we een antwoord te geven in de documentaire. Maar het hart van deze film worden de verhalen van de mensen die het meegemaakt hebben. Verhalen die het ongelooflijke vertellen: hoe 251 Joodse kinderen de gruwelijke oorlogsjaren overleefden in een mijnwerkersstadje in Limburg. Een verhaal dat verdient om verteld te worden. En doorverteld. Steeds opnieuw”.

De opnames voor de documentaire vinden in de komende maanden plaats. De première is gepland voor de dag van de Nationale Dodenherdenking, op 4 mei 2021.

Oproep
De gemeente Brunssum en de Jack Aldewereld Stichting zoeken mensen die hun herinneringen aan de Joodse onderduik willen delen. De verhalen zullen worden verzameld en bewaard door de Stichting. In overleg wordt bekeken welke verhalen opgenomen worden in de documentaire.

Kunt u daarbij helpen? Wilt u eigen verhalen delen, of kent u iemand die herinneringen heeft aan de Joodse onderduik in Brunssum en/of aan de NV verzetsgroep, neem dan contact op met de gemeente Brunssum. Ook foto’s of ander historisch materiaal is welkom.

Stuur een mail naar voorlichting@brunssum.nl of bel of app met 06 1373 9237.

Over de Stichting Jack Aldewereld i.o.
De Jack Aldewereld Stichting i.o. is een initiatief van enkele betrokken Brunssumers die geïnspireerd zijn geraakt door de inspanningen van Jack en Ina Aldewereld uit Brunssum om het Joodse onderduikverleden onder de aandacht te brengen. Jack Aldewereld is als baby naar Brunssum gesmokkeld en heeft daar de oorlog als onderduikkind doorgebracht.

De Jack Aldewereld Stichting i.o. heeft als doel om locaties in Brunssum en verhalen met betrekking tot het redden van Joodse kinderen en andere vervolgden tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Brunssumse bevolking te bewaren en te delen.

Laatse publicties